Rodzaj podłogi w oborze i sposób jej wykonania zależeć będzie od przyjętego przez hodowcę systemu utrzymania zwierząt. Każdy rodzaj podłogi, niezależnie od innych funkcji, musi zapewnić krowom bezpieczeństwo w poruszaniu się po niej, ciepło na legowiskach oraz utrzymanie higieny we wszystkich obszarach obory.

W przypadku ściołowych systemów utrzymania (na płytkiej lub głębokiej ściółce) buduje się podłogi pełne. Systemy bezściołowe wymagają pełnych podłóg jedynie w obszarach legowiskowych i w przejazdowych korytarzach sąsiadujących ze stołami paszowymi – pozostałe części podłóg to tzw. ruszty, przez które odchody zwierzęce wpadają do kanałów gnojowych ciągnących się pod nimi. Ten ostatni system chowu bydła staje się w Polsce coraz bardziej powszechny, ponieważ minimalizuje nakłady pracy związane z codzienną obsługą zwierząt.

Podłogi w oborach muszą być mocne tj. zapewniać przenoszenie dużych obciążeń statycznych (od krów, warstw obornika i ściółki) oraz dynamicznych (od ruchu i uderzeń zwierząt, od przejazdów ciągników z wozami paszowymi). Powinny też posiadać odporność na działanie agresywnych związków chemicznych (z kału i moczu krów), na ścieranie i poślizg oraz na przesiąkanie (izolacyjność). Do ich budowy nadaje się beton klasy B 25 zacierany na ostro na etapie wykonywania.

Podłogi pełne

Układane są bezpośrednio na gruncie po zdjęciu wierzchniej warstwy humusu (ziemi uprawnej). Pierwszą warstwę podłogi stanowi podłoże z gruboziarnistego piasku odpowiednio zagęszczone. Jego grubość zależy od ilości usuniętej wcześniej warstwy ziemi oraz rodzaju gruntu – zazwyczaj wystarcza 20 cm. Podłoże gruntowe – głównie w przypadku mniej stabilnych gruntów - często przykrywa się 10-centymetrową warstwą podkładu z chudego betonu klasy B 10, aby dopiero na nim budować podłogę.


Podłogi pełne w oborze, w której krowy chowane są na ściółce. Fot. Redakcja

Jeżeli grunt jest bardzo słaby (nienośny), to warstwa betonowego podkładu nie uczyni go nośnym, co oznacza, że wszystkie obciążenia z podłogi będą i tak przenoszone przez podkład na grunt. Dlatego zawsze podłogi pełne w oborach najlepiej budować jako „pływające”. Oznacza to, że wierzchnia warstwa podłogi ułożona jest na folii budowlanej, którą rozkłada się na podłożu z piasku lub betonowym podkładzie i jest ona odcięta od elementów konstrukcyjnych budynku dylatacjami. Dzięki temu posadzka uzyskuje możliwość „ruchu”, który umożliwia jej elastyczne reagowanie na duże obciążenia chroniąc ją przed pękaniem.

Dylatacje

Wierzchnia warstwa podłogi (posadzka) musi być odpowiednio zdylatowana. Rozmieszczenie szczelin dylatacyjnych zależy od wielkości i grubości płyty betonowej. Kształt dylatowanego pola powinien być zbliżony do kwadratu (np. 5 x 5 m), a szczeliny przecinać się pod katem prostym. Szczeliny wykonuje się piłą do betonu nacinając wierzchnią warstwę podłogi na głębokość do 1/3 jej grubości (dylatacje przeciwskurczowe) oraz na całą grubość posadzki w miejscach odcięcia jej od elementów konstrukcyjnych budynku (wzdłuż ścian, wokół słupów konstrukcyjnych). Dylatacje uchronią posadzkę od pękania, które może wystąpić na skutek nierównomiernego osiadania gruntu lub skurczów wynikających z różnicy temperatur - dobowych i w poszczególnych porach roku.

Aby uniknąć zarysowań i pęknięć podłogi, można ją – przed wylaniem betonu – zazbroić przeciwskurczowo siatką stalową o oczkach 10 x 10 cm i drutach grubości 5 mm.

Szczeliny dylatacyjne wypełnia się masami izolacyjnymi, trwale elastycznymi i chemoodpornymi. Muszą być one szczelne, aby nie przepuszczały wody i ciekłych odchodów do niższych warstw podłogi.

Izolacja termiczna

Podłogi pełne budowane dla systemu chowu na głębokiej i płytkiej ściółce nie muszą być ocieplone (rolę warstwy termoizolacyjnej będzie pełniła ściółka wraz z obornikiem). Nam się jednak wydaje, że w przypadku chowu krów na płytkiej ściółce (do 15 cm) – biorąc pod uwagę powrót do Polski bardzo mroźnych zim - lepiej nie oszczędzać na termoizolacji podłóg przynajmniej w strefie legowiskowej. Zbyt zimne legowiska mogą odbijać się niekorzystnie na zdrowiu krów (min. choroby wymion), a w konsekwencji na efektach produkcyjnych gospodarstwa.


Podłoga w oborze, w której krowy chowane są w systemie bezściołowym. Legowiska wyścielone są gumowymi matami. Fot Redakcja

Izolacja termiczna pełnych podłóg jest na pewno konieczna w przypadku chowu krów w systemie bezściołowym. Niewiele pomogą specjalne materace i maty, którymi wykłada się legowiska, gdy wierzchnia warstwa podłogi będzie zimna. Krowy nie zaakceptują takich warunków. Dlatego, aby je odpowiednio docieplić -  przed wylaniem betonowej warstwy podłogi - na podłożu układa się warstwę styropianu grubości np. 10 cm przykrywając ją szczelnie folią izolacyjną. Tak zbudowana podłoga stworzy krowom dobre miejsca do wypoczynku. Trzeba przy tym pamiętać, że warstwa posadzki wylewana na styropianie też nie może być zbyt gruba, bo również będzie zimna, niezależnie od tkwiącej pod nią warstwy termoizolacyjnej (styropianu).

Dobrym rozwiązaniem może być użycie do ocieplenia podłóg w oborach zamiast styropianu warstwy rozdrobnionego keramzytu. Najnowszy pomysł, to układanie keramzytu w workach foliowych, co – zdaniem producentów – zapobiega jego zawilgotnieniu.

Podłogi szczelinowe

Buduje się je z gotowych elementów prefabrykowanych zwanych „rusztami” z powodu podłużnych otworów, przez które odchody wpadają do kanałów gnojowicowych. W oborach wykonuje się przeważnie podłogi szczelinowe ze zbrojonego betonu. Jest on mocny, a przy tym łatwiej w nim wykonać krawędzie szczelin i beleczek tak, aby były one odpowiednio zaokrąglone i sfazowane, a jednocześnie nie śliskie.

Rozmiary szczelin i beleczek w elementach podłóg ażurowych będą różne, w zależności od grup zwierząt, jakie będą na nich utrzymywane. Na przykład dla krów dorosłych maksymalna szerokość szczeliny to 40 mm, dla cieląt 25 mm, a minimalna szerokość beleczek odpowiednio 120 mm i 80 mm. Krowy powinny stąpać i stać na rusztach pewnie, a jednocześnie nie może się na nich zatrzymywać zbyt duża ilość płynnych odchodów, gdyż powodują one gnicie racic.


Po takiej podłodze krowy poruszają się swobodnie (odchody z rusztów wpadają do kanałów gnojowicowych zbudowanych pod nimi - są przedeptywane racicami oraz zmywane wodą przez obsługę obory). Fot. Redakcja

Bezściołowy system utrzymania bydła zakłada, że wszystkie odchody będą usuwane automatycznie do kanałów gnojowych, a stamtąd do zbiorników na gnojowicę. Dlatego podłogi w takich budynkach muszą być inaczej zbudowane – zanim wykona się podłogi, trzeba zbudować kanały, które nakryte zostaną „rusztami”. Wymiary kanałów muszą być dostosowane do wielkości rusztów zamawianych u konkretnego producenta. Bezpieczeństwo zwierząt i całej hodowli zależeć będzie od jakości ich wykonania.

Posadzki w poczekalniach przedudojowych, korytarzach prowadzących do hal udojowych i w samych halach wykonuje się ze specjalnych materiałów – z żywic epoksydowych lub mas poliuretanowych. Są miękkie, elastyczne i tempe (antypoślizgowe). Są one jednak na tyle drogie, że nie opłaca się ich budować na całej powierzchni podłóg obory.