Gospodarstwa rolne prowadzące hodowlę, aby produkować mleko i trzodę chlewną oraz ubiegać się o dopłaty unijne, muszą zostać wyposażone w urządzenia do przechowywania odchodów zwierzęcych: w płyty obornikowe i w zbiorniki na gnojowicę.

Wprawdzie Sejm w 2007 roku rozluźnił nieco przepisy dotyczące obowiązku posiadania płyty obornikowej przez małe gospodarstwa, ale te nastawione na produkcję zwierzęcą nie będą się mogły od niego uchylić.
Jednym z najważniejszych czynników określających przydatność zbiornika na gnojowicę jest, niezależnie od konstrukcji, jego szczelność. Musimy pamiętać, iż taki zbiornik powinien być zabezpieczony zarówno od strony wilgoci gruntowej, jak i od strony gnojowicy. Konieczne jest staranne uszczelnienie wszystkich trudnych miejsc tzn. przerw roboczych, dylatacji, przejść rur itp.


Typ zbiornika: naziemny, zakryty. Zbudowany jest z elementów prefabrykowanych, szczelnie ze sobą połączonych. fot. Redakcja

Izolacja zewnętrzna

Prace izolacyjne należy rozpocząć od izolacji płyty dennej zbiornika. Ten etap trzeba wykonać na wysezonowanym chudym betonie. Podłoże gruntujemy roztworem Izohan Izobud Br, a po przeschnięciu nakładamy właściwą warstwę hydroizoalcyjną z izolacyjnej masy szpachlowej Izohan Izobud, grubością dostosowaną do warunków wodno-gruntowych (od 2 do 3 mm). Na dobrze wyschniętą powłokę układamy warstwę separacyjną np. z geowłókniny i wylewamy płytę żelbetową stanowiącą dno zbiornika.
Kolejnym etapem jest zabezpieczenie betonowego płaszcza. Prace te należy zacząć od jego strony zewnętrznej. Na styku płaszcz - płyta denna należy wykonać fasety (wyokrąglenia) o promieniu co najmniej 4 cm z zaprawy Izohan Renobud R-103. Pierwszym etapem robót izolacyjnych jest oczywiście gruntowanie podłoża, analogiczne jak w przypadku płyty dennej. Wykonanie właściwej hydroizolacji zależne jest od warunków wodno-gruntowych i sposobu posadowienia zbiornika. Gdy grunt przepuszczalny ma dostateczną głębokość pod podstawą zbiornika, a materiał wypełniający wykop jest na tyle przepuszczalny, aby woda opadowa mogła bez zakłóceń przesiąkać do poziomu wód gruntowych z powierzchni terenu tak, aby nie mogła gromadzić się choćby na krótko, np. podczas silnych opadów (wartość współczynnika przepuszczalności nie może przekroczyć 10–4 m/s), do izolacji możemy zastosować Izohan Izobud Gr - powłokę asfaltowo-żywiczną. Jeśli warunki wodno-gruntowe są mniej korzystne płaszcz zbiornika izolujemy przy pomocy izolacyjnej masy Izohan Izobud.

Izolacja wewnętrzna

Izolację wewnętrzną wykonywać należy z preparatów hydro- i chemoodpornych. Firma Izohan oferuje preparat hydroizolujący, który ma jednocześnie właściwości chemoodporne. Ekofolia wysokociśnieniowa 2-składnikowa IZOHAN posiada aprobatę techniczną AT-15-6882/2006. Badania przeprowadzane w Instytucie Techniki Budowlanej potwierdzają odporność powłoki na ścieki bytowe i gnojowicę.
Przy wykonywaniu powłoki izolującej bardzo istotną rolę odgrywa przygotowanie podłoża. Powierzchnia powinna być odpowiednio wysezonowana, nośna, wolna od jakichkolwiek powłok antyadhezyjnych. Wszelkie środki i substancje mogące wpłynąć na pogorszenie przyczepności należy bezwzględnie usunąć.
Jeśli występują ubytki czy nierówności w podłożu, należy je wygładzić stosując zaprawy PCCz serii Izohan Renobud R. Rysy o szerokości powyżej 0,5 mm muszą być wypełnione ciśnieniowo żywicą przed rozpoczęciem prac.
Szczególnej uwagi wymaga przygotowanie podłoża na złączach elementów pionowych z powierzchnią poziomą. Powierzchnie te różnie pracują względem siebie i naprężenia powstające pomiędzy tymi płaszczyznami koncentrują się w narożnikach.
Z tego względu we wszystkich narożnikach powinny być wykonane fasety lub wtopione w hydroizolację Izohan taśmy uszczelniające. Ekofolia wysokociśnieniowa dwuskładnikowa Izohan dostarczana jest w dwóch oddzielnych opakowaniach. Po rozmieszaniu obydwu składników, ściśle według wytycznych na opakowaniu, pierwszą cienką warstwę nanosi się pędzlem w celu zamknięcia porów w podłożu, wcierając ją starannie w podłoże. Po naniesieniu należy odczekać ok. 3-4 godz., aby warstwa wyschła. Następne warstwy możemy aplikować przy pomocy płaskiej metalowej pacy. Szlamu nie należy aplikować grubiej niż na 1-2 mm w jednej operacji roboczej. Zignorowanie tych wytycznych grozi powstawaniem rys skurczowych. Między drugą i ewentualną trzecią warstwą należy zachować odstęp czasu wynoszący 4 godziny. Wymagana łączna grubość warstwy to 3 mm (4,5 kg/m2).

Co mówi prawo ?

Przepisy nakładają obowiązek posiadania zbiorników o pojemności umożliwiającej gromadzenie co najmniej 4-miesięcznej produkcji nawozu naturalnego w postaci płynnej (ustawa z 26 lipca 2000 r. o nawozach i nawożeniu - Dz. U. Nr 89, poz. 991 ). W praktyce jednak po czterech miesiącach przechowywania trudno jest wywieźć gnojówkę na pole, ponieważ w czasie zimy, gdy ziemia jest zamarznięta i nie posiada okrywy roślinnej, nie wolno nawozić pola. W związku z tym należy przyjmować sześciomiesięczny cykl magazynowania odchodów zwierzęcych.
Dla uproszczenia bilansowania powierzchni płyty gnojowej i zbiornika operuje się pojęciem DJP tzn. duża jednostka przeliczeniowa (1 sztuka dorosłego bydła). Aby zapewnić sześciomiesięczny okres przechowywania odchodów przewiduje się na 1 DJP= 3,5 m2 powierzchni płyty oraz 3 m3 pojemności zbiornika na gnojowicę przy ściółkowym systemie utrzymania zwierząt, a 11 m3 zbiornika na gnojowicę przy bezściołowym systemie utrzymania.
Zgodnie z prawem budowlanym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa płyt do składowania obornika oraz szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3. Obiekty te wymagają jedynie zgłoszenia przed rozpoczęciem robót. W Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7.10.1997 (Dz. U. nr 132, poz. 877) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie znajdują się szczegółowe wytyczne dotyczące projektowania i wykonywania zbiorników oraz podane są odległości płyt obornikowych i zbiorników na gnojowicę od innych budowli i budynków w zagrodzie.


Typ zbiornika: zagłębiony, odkryty. Zbudowany jest z betonu wylewanego do uprzednio przygotowanej formy. Jego ściany i dno muszą być dobrze uszczelnione dostępnymi na rynku środkami chemii budowlanej (ogrodzenie wokół zbiornika zabezpiecza przed wpadnięciem do niego ludzi lub zwierząt). fot. Redakcja

O czym zapominać nie wolno ?

• stosować tylko rozwiązania systemowe
• stosować preparaty mające badania na odporność na gnojowicę
• szlam uszczelniający aplikować ściśle według wskazań producenta przestrzegając wytycznych warunków cieplno-wilgotnościowych i zawsze na odpowiednio przygotowane podłoże
• pierwszą warstwę bardzo dokładnie wcierać w podłoże twardą szczotką
• kontrolować jednostkowe i łączne zużycie preparatu
• szczególnie starannie wykonywać uszczelnienie trudnych miejsc (przejście ściana-dno zbiornika, ściana-ściana, naroża), w miejsca te wtapiać taśmy uszczelniające
• przejścia rur wykonywać zawsze z użyciem manszet uszczelniających
• bardzo starannie uszczelniać dylatacje

Gotowe projekty zbiorników można znaleźć w dziale "Bank projektów" - menu z lewej strony.