Płyta warstwowa, to stosunkowo prosta konstrukcja składająca się z rdzenia (pianka poliuretanowa lub styropian) oraz obudowy (trapezowa blacha stalowa). Budynki wykonane z niej są ciepłe i odporne na działanie czynników atmosferycznych. W rolniczej zagrodzie z płyty warstwowej można stawiać różne budynki gospodarcze.

Obiekty z płyty warstwowej wykonuje się bardzo szybko, a gotowy budynek kosztuje inwestora o znacznie taniej niż wykonany z tradycyjnych materiałów. Jak zbudowana jest płyta warstwowa?

Rdzeń
To gruba warstwa materiału izolacyjnego zamknięta z obu stron obudową z cienkiej blachy stalowej. Rdzeniem może być styropian, wełna mineralna lub pianka poliuretanowa, które mają doskonałe parametry termiczne. Na przykład współczynnik przewodzenia ciepła ściany z płyty warstwowej z rdzeniem z pianki poliuretanowej wynosi 0,025 i jest aż o jedną trzecią lepszy niż w przypadku rdzenia ze styropianu.

Jednak najczęściej rdzeniem płyty warstwowej jest twardy styropian. Płyty ze styropianem produkowane są w różnych grubościach – od 5 do 30 cm. Rdzeń płyt służących do budowy niektórych obiektów zagrodowych coraz częściej wykonuje się także z utwardzonej wełny mineralnej.


Przechowalnia warzyw wykonana z płyt warstwowych we wsi Bobin w Małopolsce w gospodarstwie Joanny i Krzysztofa Nowaków. Obiekt nominowany był do nagrody w I edycji Konkursu "Eurozagroda"

Obudowa
Do obudowy termoizolacyjnego rdzenia stosuje się blachy grubości 0,5–0,55 mm. Są one obustronnie ocynkowane i powleczone lakierami poliestrowymi tworzącymi warstwę chroniącą przed korozją. Gotowy produkt, pomalowany fabrycznie, to wykończone powierzchnie ścian – zarówno od wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku.

Gotowy „klocek”
Warstwa styropianu łączona jest z blaszaną obudową klejami poliuretanowymi wysokiej jakości dającymi trwałą i wytrzymałą konstrukcję. W rezultacie płyta jest sztywna, niepodatna na zginanie. Ma to istotne znaczenie w przypadku płyt tworzących elementy ściany, gdzie wymagana jest odporność na parcie i silne podmuchy wiatru. Jeśli płyta warstwowa tworzy fragment stropu lub dachu, to odległość między podporami zależy od jej sztywności. Podporami są ścianki nośne wykonane z takich samych płyt. Maksymalna długość płyt warstwowych to nawet 15 m, a ich szerokość dochodzi do 120 cm.

Precyzyjny montaż na placu budowy
Płyty warstwowe mają kształt prostokątów. Montowane są (przykręcane) do stalowej konstrukcji (do słupów lub płatwi) bezpośrednio na placach budów. Budynek z płyty warstwowej– gdy wcześniej przygotowane są fundament i stalowy szkielet – może powstać nawet w ciągu kilku dni.

Montaż płyt musi być przeprowadzony bardzo starannie. Na wstępie prac należy upewnić się, czy w konstrukcji, do której będą instalowane, zachowane są kąty proste. W innym przypadku połączenie płyt będzie trudne.

Płyty można ciąć. Do tego celu trzeba używać nożyc elektrycznych – jedynie do cięcia obróbek blacharskich można użyć nożyc ręcznych. Rdzeń styropianowy przecina się ręczną piłką do metalu. Nie wolno używać modnych wszędzie szlifierek kątowych. Grozi to nadpaleniem blachy na krawędziach cięcia, co prowadzi do szybkiej korozji.

Dobry izolator – słaby „akumulator”
Chociaż płyty warstwowe znakomicie izolują pomieszczenia, to są słabym „akumulatorem” ciepła (budynki z nich mają tzw. niską bezwładność cieplną). Oznacza to, że wnętrza budynków z płyt warstwowych można bardzo szybko ogrzać, ale - gdy wyłączy się źródło ciepła - stosunkowo szybko stygną.


Przechowalnia owoców z płyt warstwowych stoi kilka kilometrów od Grójca we wsi Bikówek na Mazowszu wśród sadów należących do Krzysztofa Lipińskiego. Jej wnętrze kryje 4 komory chłodnicze z kontrolowaną atmosferą i dużą sortownię

Lekkie konstrukcje – solidne dachy
Konstrukcje z płyt warstwowych określa się jako lekkie. Mają bowiem tę zaletę, że można stawiać je na słupach fundamentowych lub na zwykłych podmurówkach, nie przejmując się szczególnie rodzajem i składem gruntu. „Waga” takich budynków jest zdecydowanie mniejsza niż tradycyjnych z materiałów ceramicznych. Ogromna zaletą konstrukcji z płyt warstwowych jest możliwość szybkiego ich rozebrania, a także prostej zmiany ich przeznaczenia np. z magazynu zbożowego na pieczarkarnię lub warsztat samochodowy.

Przy wznoszeniu niektórych obiektów zagrodowych płyta warstwowa może być oparta bezpośrednio na fundamencie, ale trzeba ją zaizolować przeciwwilgociowo, np. grubą folią lub papą.

Płyty warstwowe są też dobrym materiałem na dachy, zwłaszcza tam gdzie nie są wymagane kominy wentylacyjne (nawiew przez otwory w ścianie). Dach z płyt warstwowych może być stromy lub prawie płaski (spadek nie mniejszy niż 5 – 6 proc. tj.5 -6 cm na jednym metrze długości).


Na zdjęciu widać konstrukcję stalową wewnątrz budynku chłodni, do której przykręcone są płyty warstwowe tworzące ściany i dach.

Duży wybór płyt
Rynek oferuje sporo rodzajów płyt warstwowych. Dobrym rozwiązaniem dla rolników są te z jednostronną obudową z blachy, które przeznacza się do ocieplania już istniejących ścian. Montuje się je przytwierdzając do ścian standardowymi kołkami do betonu. Taka „elewacja” nie wymaga tynkowania lub malowania.

Grubość rdzenia styropianowego w płycie warstwowej może wynosić nawet 30 cm, co daje współczynnik przenikania ciepła u = 0,13 W/m²K, dlatego można nimi ocieplać ściany obiektów modernizowanych lub nowo wznoszonych z przeznaczeniem na przechowalnie warzyw, dojarnie lub pomieszczenia do przechowywania mleka.

Produkowane płyty z okładziną dwustronną grubości do 30 cm mogą tworzyć samodzielne ściany obiektów chłodniczych m.in. przechowalni owoców i warzyw.

Są płyty, którymi można ocieplać ściany od wewnątrz w pomieszczeniach, gdzie wymagane jest zachowanie surowych warunków sanitarnych. Takie płyty mają zewnętrzną okładzinę z blachy, a wewnątrz warstwę włókna szklanego utwardzonego żywicą poliestrową(2–3 mm). Ich powierzchnia ma bardzo dużą odporność na chemikalia i wilgoć. Dostępne są również płyty z samego styropianu pokryte tylko z jednej strony warstwą włókna szklanego - służą do ocieplania ścian już istniejących obiektów. W budynkach inwentarskich stawianych z materiałów ceramicznych (bloczków, cegły itp.) do ocieplania dachów i stropów stosuje się coraz częściej płyty poliuretanowe pokryte warstwą folii aluminiowj. Są ciepłe, lekkie i łatwo je czyścić.

Obiekty „pod klucz” - gotowe projekty
Wiele firm oferuje kompletne budynki o stalowej konstrukcji ze ścianami i dachami wykonanymi z płyt warstwowych. Komplet wyrobów niezbędnych do wniesienia obory, chlewni, kurnika, przechowalni owoców i warzyw, chłodni, mroźni, silosu czy garażu dostarczany jest bezpośrednio na plac budowy, a wraz z nim gotowy projekt konstrukcji wykonany przez zawodowych projektantów. Wielkość budynków dostosowywana jest do potrzeb konkretnego rolnika. Oferty obejmują również wykonanie montażu.

Obiekty z płyty warstwowej można tak zaprojektować, aby mogły być szybko rozbudowywane wraz z rozwojem produkcji w gospodarstwie (o ile pozwala na to wielkość działki). Dostawianie kolejnych „modułów” do istniejących budynków trwa bardzo krótko.