Wiele prac budowlanych, jakie prowadzimy na codzień w zagrodzie, nie wymaga pozwolenia na budowę. Nie oznacza to, że – rozpoczynając niektóre z nich - możemy całkiem ominąć urząd. Poważniejsze roboty budowlane musimy zgłosić na piśmie do wydziału architektury i budownictwa ( wydziały te w różnych powiatach mają różne nazwy ).

Zgłaszamy m.in. budowy obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną, uzupełniających zabudowę zagrodową:

• budynków parterowych o powierzchni zabudowy do 35 m kwadratowych
• płyt obornikowych
• szczelnych zbiorników na gnojówkę i gnojowicę o poj. do 25 m sześciennych
• naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m sześciennych i wysokości nie większej niż 4,5 m
• suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m kwadratowych
• wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m kwadratowych
• ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych, a także ogrodzeń wyższych niż 2,2 m.

Łącznie nie może być na działce więcej niż dwa obiekty na 500 m kwadratowych.

Efektem zgłoszenia budowy do urzędu nie jest decyzja administracyjna zezwalająca na jej prowadzenie. Przyjmuje się, że jeśli w ciągu 30 dni od chwili otrzymania takiego zgłoszenia organ administracji nie podejmie decyzji sprzeciwiającej się budowie, to wyraża milczącą zgodę na nią i możemy ją rozpoczynać. Taka „zgoda” obowiązuje – podobnie jak pozwolenie na budowę – przez dwa lata. Jeśli będziemy chcieli rozpocząć budowę po dwóch latach od zgłoszenia, trzeba będzie ją zgłosić jeszcze raz.

Samo zgłoszenie to dokument określający rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Należy do niego dołączyć – podobnie jak w przypadku wniosku o pozwolenie na budowę – oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz – jeśli jest taka potrzeba, odpowiednie szkice, rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane obowiązującymi przepisami. Gdy chcemy wybudować określone obiekty np. instalacje zbiornikowe na gaz płynny czy przyłącza elektroenergetyczne, wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe - trzeba przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji wykonanym przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia.

Pamiętajmy, że zgłoszenie budowy nie jest zwykłą formalnością. Organ administracji budowlanej, oceniając zgłoszenie pod względem merytorycznym i formalnym, nakazuje często jego uzupełnienie. Gdy tego nie zrobimy możemy spodziewać się decyzji wnoszącej sprzeciw wobec naszej budowy. Sprzeciwu możemy spodziewać się zawsze, kiedy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Sprzeciw będzie oznaczał zakaz rozpoczęcia i prowadzenia prac budowlanych.

Kiedy sprzeciwu nie ma, prace budowlane można rozpocząć, ale dopiero po upływie 30 dni od chwili zgłoszenia. Wcześniejsze ich rozpoczęcie stanowić będzie samowolę budowlaną.

Zgłoszenia wymaga nie tylko budowa, ale i rozbiórka niektórych budynków i budowli:

• nie wpisanych do rejestru zabytków oraz nie objętych ochroną konserwatorską o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości
• obiektów i urządzeń, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki.

Roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia jednak od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego.