Podstawowym „standardem” dla gospodarstwa rolnego związanym z ochroną środowiska naturalnego jest posiadanie przez nie odpowiednich magazynów na nawozy naturalne tj. płyt obornikowych (inaczej płyt gnojowych) oraz zbiorników na gnojówkę i gnojowicę. Bez nich nie można prowadzić hodowli. Odchody zwierzęce stanowią bowiem największe zagrożenie dla środowiska. Gromadzenie i przechowywanie odchodów ma też cel gospodarczy – wykorzystuje się je jako cenne nawozy naturalne.

Budowa płyt obornikowych i zbiorników nie jest zbyt skomplikowana, ale ktoś, kto nie posiada potrzebnej wiedzy na ten temat, nie wykona zadania właściwie. Źle zbudowana płyta czy zbiornik mogą stworzyć rolnikowi wiele poważnych problemów, a przede wszystkim narazić go na duże straty finansowe. Większości błędów popełnionych w trakcie takiej budowy nie da się już z reguły w prosty sposób naprawić.

Płytę obornikową wykonuje się z betonu. Składa się ona z płyty dennej, ścianek oporowych, wjazdu i instalacji odpływowej. Jej kształt dostosowuje się do miejscowych warunków oraz sprzętu używanego do usuwania obornika. Każda płyta musi być połączona ze zbiornikiem, do którego odprowadzana będzie gnojówka powstająca w wyniku opadów deszczu. Aby nie wydostawała się na zewnątrz, w płycie dennej trzeba zapewnić spadek (1 – 3 proc.) w kierunku instalacji odprowadzającej. Jeśli spadek będzie za duży, wówczas obornik będzie nadmiernie wysychał i jego wartość jako nawozu będzie się obniżała. Dla ułatwienia składowania obornika na płycie oraz dla utrzymania porządku buduje się ścianki oporowe o wysokości co najmniej 30 cm. Wyższe ścianki wymagają zbrojenia prętami o minimalnej grubości 8 mm zakotwiczonymi w płycie dennej. Dno płyty powinno być tak wytrzymałe, aby nie pękało pod kołami ciężkiego sprzętu.

Przepisy nie narzucają rozwiązań konstrukcyjnych zbiorników na gnojówkę i gnojowicę. Mogą mieć one dowolne kształty (okrągłe, prostokątne) . Najważniejsze jest to, aby były całkowicie szczelne i aby miały wystarczającą pojemność dostosowaną do wielkości hodowli (systemu utrzymania i okresu magazynowania). Zbiorniki mogą być posadowione pod powierzchnią gruntu, częściowo zagłębione lub wybudowane na powierzchni gruntu. Można je budować z żelbetonu bezpośrednio w gospodarstwach, montować z gotowych elementów produkowanych w fabrykach lub instalować gotowe - z tworzyw sztucznych. To, jaki typ zbiornika wybierzemy, zależeć będzie od potrzeb hodowli.

Płyty i zbiorniki powinny być zlokalizowane w zagrodzie zgodnie z przepisami prawa (na zbiorniki o pojemności do 25 metrów sześciennych i płyty gnojowe nie jest wymagane pozwolenie na budowę – wystarczy zgłoszenie w urzędzie), które określa minimalne ich odległości od innych obiektów. Wybierając na nie miejsce, trzeba także wziąć pod uwagę prosty i jak najkrótszy ciąg technologiczny usuwania nawozu z budynków inwentarskich (ciąg zadawania paszy i ciąg usuwania obornika nie mogą się krzyżować). W przypadku otwartych zbiorników o pojemności przekraczającej 200 metrów sześciennych nie mają zastosowania normy „odległościowe” zawarte w przepisach prawa. Wyznacza je wojewódzki inspektor sanitarny.

Wymaganą minimalną powierzchnię płyt obornikowych i pojemność zbiorników określa się w  przeliczeniu na jedną jednostkę DJP ( Duża Jednostka Przeliczeniowa odpowiada zwierzęciu o masie ciała 500 kg ).

Powierzchnia płyty dla 1 DJP przy składowaniu obornika przez 4 miesiące - 2,5 m kwadratowego; przy składowaniu przez 6 miesięcy – 3,5 metra kwadratowego.

Pojemność zbiornika dla 1 DJP w systemie ściołowym dla okresu składowania gnojowicy przez 4 miesiące – 2 metry sześcienne; dla okresu składowania 6 miesięcy – 3 metry sześcienne. W systemie bezściołowym dla okresu składowania 4 miesiące – 7 metrów sześciennych; dla okresu składowania 6 miesięcy – 10 metrów sześciennych.

Specjaliści uważają, że w warunkach polskich przyjmować trzeba sześciomiesięczny okres składowania.

Powyższy opis, to jedynie podstawowe informacje dotyczące płyt obornikowych i zbiorników na gnojowicę. Wyczerpującą wiedzę na ten temat, potrzebną zarówno rolnikowi jak i projektantowi, można zdobyć w trakcie lektury poradnika, który otworzycie Państwo klikając w poniższy link. Projekty płyt i zbiorników znajdziecie w menu z lewej strony: "Bank projektów".

Magazyny nawozów naturalnych – otwórz poradnik -  pobierz

pobierz Adobe Acrobat